.svg)
To, co wiem na pewno, to to, że pora dnia ma ogromne znaczenie. Najlepsza jest poranek (taki wczesny poranek) – zanim słońce wejdzie na pełne obroty. Rośliny mają wtedy czas, żeby spokojnie pobrać wodę, zanim zacznie parować z podłoża. Podlewanie w samo południe to już proszenie się o kłopoty – woda błyskawicznie paruje, zanim zdąży dotrzeć do korzeni, a polanie rozgrzanej rośliny zimną wodą z konewki to dla niej potężny szok termiczny, który może kończyć się więdnięciem i uszkodzeniem tkanek. Można podlać też wieczorem, ale tutaj trzeba ostrożnie – wilgotne liście przez całą noc może skończyć się chorobami grzybowymi.
Jak często podlewać kwiaty na balkonie? W upalne, letnie dni – przy temperaturach powyżej 25-30°C – większość roślin w małych doniczkach będzie wymagała podlewania codziennie, a niekiedy nawet dwa razy dziennie. W chłodniejsze, pochmurne dni wystarczy co drugi dzień lub rzadziej. Wiosną i jesienią – raz na kilka dni w zupełności wystarczy.
Ale zanim zdecydujesz się podlać, wsadź palec w ziemię na głębokość 2-3 cm. Jeśli ziemia jest sucha – czas podlać. Jeśli jeszcze lekko wilgotna – poczekaj do jutra. To prosta metoda, ale naprawdę działa lepiej niż jakikolwiek harmonogram.
Kiedy już wiemy, kiedy podlewać, warto zastanowić się – jak to robić. Bo metoda też ma znaczenie.
Podlewanie z konewki to klasyka i sprawdza się dobrze, jeśli robimy to spokojnie i dokładnie. Lejek powinien mieć drobne sitko – taki "deszczyk" jest delikatniejszy dla roślin i lepiej nawilża glebę, niż gdybyśmy lali strumieniem prosto na ziemię. Podlewamy przy nasadzie rośliny, nie po liściach – choć od każdej reguły są wyjątki (na przykład paprocie lubią trochę mgiełki na liście).
Nawadnianie kroplowe to coś, co bardzo polecam osobom, które wyjeżdżają na urlop albo po prostu mają wiele roślin. System kropelek powoli i równomiernie dostarcza wodę bezpośrednio do korzeni. Zużywa przy tym znacznie mniej wody niż tradycyjne podlewanie. Można go podłączyć do programatora i zapomnieć o problemie na kilka tygodni.
Samopodlewające się doniczki z pojemnikiem na wodę to świetne rozwiązanie dla zapominalskich. Roślina sama pobiera tyle wody, ile potrzebuje, poprzez specjalny wkład kapilarny.
Podlewanie od dołu, czyli wstawianie doniczki do podstawki z wodą na kilkanaście minut, sprawdza się przy roślinach wrażliwych na mokre liście i tych, które lubią wchłaniać wodę stopniowo – jak sukulenty czy kaktusy. Nie zostawiaj jednak doniczki w wodzie zbyt długo, bo korzenie mogą gnić.
Tu jest cały sekret, o którym rzadko się mówi – możesz podlewać najlepiej jak potrafisz, ale jeśli doniczka i ziemia są złe, rośliny i tak będą cierpiały.
Materiał doniczki ma ogromne znaczenie. Ceramiczne i terakotowe doniczki „oddychają”, to znaczy, że woda paruje przez ich ścianki. To świetne dla roślin, które nie lubią nadmiaru wilgoci, jak lawenda, pelargonie czy sukulenty. Natomiast plastikowe doniczki zatrzymują wilgoć dłużej – lepiej sprawdzą się dla roślin o większym zapotrzebowaniu na wodę. W upalne lato plastik ma jednak wadę: mocno się nagrzewa i może dosłownie ugotować korzenie.
Otwory drenażowe to absolutna podstawa. Doniczka bez dziurki na dole to przepis na katastrofę – woda stoi, korzenie gniją, roślina pada. Jeśli masz piękną, dekoracyjną doniczkę bez otworów, wstaw do niej doniczkę plastikową z drenażem. Proste i działa.
Podłoże powinno być dopasowane do rośliny. Uniwersalna ziemia ogrodnicza jest w porządku, ale warto ją wzbogacić o perlit lub keramzyt, żeby poprawić przepuszczalność. Do lawendy, wrzosów i innych roślin lubiących suche warunki warto dosypać piasku lub żwiru. Gruba warstwa drenażu na dnie doniczki (2-4 cm keramzytu lub otoczaków) to też dobry nawyk.
Jeśli zastanawiasz się, jak podlewać lawendę na balkonie – kluczem jest właśnie odpowiednie podłoże. Lawenda pochodzi z suchych, śródziemnomorskich terenów i nie znosi mokrych nóg. Sadzę ją w doniczce z dużą ilością piasku w mieszance, drenażem na dole, i podlewam stosunkowo rzadko – dopiero gdy ziemia jest naprawdę sucha. Latem raz na 5-7 dni spokojnie wystarczy, przy deszczowej pogodzie nie podlewam wcale.
Podobnie jest z wrzosami. Jak podlewać wrzosy na balkonie? Tutaj sprawa jest nieco inna niż mogłoby się wydawać – wrzosy lubią kwaśne, lekko wilgotne podłoże, ale nie mokre. Najlepiej sprawdza się ziemia wrzosowiskowa, a podlewanie miękką wodą (deszczową albo odstałą kranówką) robi dla nich ogromną różnicę. Twarda woda z kranu z czasem podnosi pH gleby i wrzosy zaczynają żółknąć.
Woda to cenny zasób i balkon nie musi jej pochłaniać w nieskończoność. Jest kilka sprawdzonych trików, które stosuję od lat.
Przede wszystkim – deszczówka. Jeśli masz możliwość zbierania deszczówki choćby w wiadrze wystawionym na balkon podczas ulewy, korzystaj z tego. Rośliny ją uwielbiają – jest miękka, niechlorowana i ma idealną temperaturę. Rośliny kwasolubne, jak wrzosy czy azalie, po takiej wodzie wręcz rozkwitają.
Ściółkowanie doniczek to kolejna rzecz, którą gorąco polecam. Warstwa kory, żwiru dekoracyjnego czy nawet suchych liści na wierzchu doniczki znacząco spowalnia odparowywanie wody z podłoża. W upalne lato różnica jest naprawdę odczuwalna – ziemia dłużej pozostaje wilgotna i rzadziej trzeba podlewać. O tym przeczytasz w moim: Kalendarzu ogrodniczym na cały rok
Dobór odpowiednich roślin to też forma oszczędzania wody. Jeśli nie chcesz spędzać wakacji z konewką w ręku, rozejrzyj się za gatunkami, które poradzą sobie bez codziennego podlewania. Kwiaty na balkon niewymagające częstego podlewania to między innymi:
• Lawenda – wytrzyma kilkudniowe przesuszenie bez problemu
• Portulaka – kwitnie w pełnym słońcu i nie pije dużo
• Rozchodnik (Sedum) – bardzo odporny na suszę
• Pelargonie – znoszą chwilowe przesuszenie lepiej niż niejedna roślina • Werbena – odporna, zwłaszcza w słonecznych miejscach
• Tymianek i rozmaryn – zioła śródziemnomorskie, które lubią suchość
Warto też rozważyć podłączone do kranu systemy nawadniające z timerem – inwestycja raz, a oszczędność wody i czasu przez lata. Dobre systemy kroplujące potrafią zredukować zużycie wody o 30-50% w porównaniu z tradycyjnym podlewaniem z konewki.
Na koniec opiszmy sobie klasyczne wpadki, które widzę u moich klientów i ogrodniczych nowicjuszy. Może któraś cię też dotyczy? ;)
Podlewanie wszystkich roślin tak samo – to jeden z największych błędów. Pelargonia i paproć mają zupełnie inne potrzeby. Zanim postawisz roślinę na balkonie, dowiedz się, skąd pochodzi i czego potrzebuje.
Ignorowanie pogody – wiele osób ma nawyk codziennego podlewania i robi to mechanicznie, nawet gdy przez trzy dni padał deszcz albo temperatury spadły do 12°C. Sprawdzaj wilgotność ziemi, a nie kalendarz.
Podstawki pełne wody przez całą dobę – podstawka pod doniczkę to świetna sprawa, ale jeśli po podlaniu woda stoi w niej przez wiele godzin, korzenie są w niej namoczone i mogą zgnić. Po godzinie od podlewania opróżniaj podstawki.
Podlewanie liści w pełnym słońcu – to błąd z dwóch powodów. Po pierwsze, woda błyskawicznie odparowuje z rozgrzanych powierzchni i roślina praktycznie nic z niej nie dostaje – marnujesz wodę i czas. Po drugie, polanie mocno nagrzanej rośliny zimną wodą prosto z kranu wywołuje szok termiczny, który może prowadzić do więdnięcia i uszkodzenia tkanek. Podlewaj zawsze przy nasadzie, a jeśli chcesz spryskać liście, rób to wcześnie rano.
Zbyt duże doniczki – to zaskakujące, ale zbyt duża doniczka może zaszkodzić. Korzenie nie zdążają pobrać wody z dużej objętości ziemi, ta stoi mokra i zaczyna pleśnieć. Doniczkę dopasowuj do wielkości rośliny.
1. Czy można podlewać rośliny balkonowe wodą z kranu? Tak, woda kranowa jest w porządku dla większości roślin. Warto jednak ją odstać przez kilka godzin w konewce – chlor częściowo odparuje, a woda nabierze temperatury pokojowej. Dla roślin kwasolubnych (wrzosy, azalie,
rododendrony) lepsza będzie deszczówka lub woda przegotowana, bo twarda kranówka z czasem podnosi pH gleby.
2. Co zrobić z roślinami balkonowymi na czas urlopu? Masz kilka opcji. Systemy kroplujące z timerem to najwygodniejsze rozwiązanie. Możesz też skorzystać z maty kapilarnej – rośliny stawiasz na stale wilgotnej macie, która powoli oddaje im wodę. Innym sprawdzonym trikiem jest metoda knotowa: bawełniany sznurek zanurzasz jednym końcem w słoiku z wodą, a drugi koniec wkopujesz kilka centymetrów w ziemię w doniczce – roślina sama pobiera tyle wilgoci, ile potrzebuje. Przed dłuższym wyjazdem warto też wymieszać podłoże z hydrożelem, który chłonie wodę jak gąbka i oddaje ją stopniowo korzeniom przez wiele dni. Najtrwalszym rozwiązaniem jest jednak poproszenie sąsiada lub rodziny o pomoc – nic nie zastąpi żywego człowieka z konewką.
3. Jak sprawdzić, czy roślina jest przelana czy przesuszona? To klasyczna pułapka, bo objawy mogą być podobne (żółknące liście, zwisające pędy). Sprawdź ziemię: jeśli jest mokra, a roślina więdnie – to przelanie i problemy z korzeniami. Jeśli ziemia jest sucha jak wiór – to pragnienie. Możesz też wyjąć roślinę z doniczki i sprawdzić korzenie – brązowe, miękkie, śmierdzące korzenie to oznaka zagniwania.
4. Czy rośliny na balkonie potrzebują wody inaczej niż te w ogrodzie? Zdecydowanie tak. Rośliny w doniczkach mają ograniczoną objętość ziemi, która szybko przesycha – szczególnie latem. W ogrodzie korzenie mogą sięgać głębiej w poszukiwaniu wilgoci. Na balkonie wszystko zależy od ciebie, więc rośliny wymagają znacznie częstszej i bardziej świadomej uwagi niż ich odpowiedniki w gruncie.
5. Jak podlewać rośliny balkonowe podczas deszczu? Czy to wystarczy? To zależy od kilku czynników. Jeśli balkon jest zadaszony lub rośliny stoją pod ścianą budynku, deszcz może w ogóle do nich nie docierać. Nawet przy otwartym balkonie krótki deszczyk często nie wystarczy – zwłaszcza gdy rośliny są gęste i liście "parasolują" ziemię, chroniąc ją przed opadami. Zawsze sprawdzaj po deszczu, czy ziemia faktycznie nasiąkła – włóż palec kilka centymetrów w głąb. Jeśli jest sucho, podlej normalnie.
