.svg)
Dobra wiadomość jest taka, że tak — istnieją. I to całkiem sporo odmian. Przez lata mojego zainteresowania ogrodnictwem przekonałem się, że wybór odpowiedniej grupy ma tu kluczowe znaczenie. Nie każda róża kwitnie tak samo długo i nie każda nadaje się do każdego ogrodu. Ale jeśli wiesz, czego szukasz — możesz cieszyć się kwitnieniem od maja aż do pierwszych przymrozków.
To pytanie słyszę bardzo często i odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać. Bo "najdłużej kwitnąca" to nie zawsze ta, która kwitnie nieprzerwanie przez pół roku — to może być też taka, która kwitnie falami, ale za każdym razem równie obficie.
Jeśli jednak miałbym wskazać konkretne grupy, to zdecydowanie wygrywają odmiany powtarzające kwitnienie, czyli tzw. remontantki. W przeciwieństwie do róż, które zakwitają tylko raz w sezonie (jak wiele starych odmian parkowych czy pnące kwitnące na zeszłorocznych pędach), odmiany powtarzające kwitnienie tworzą kolejne fale kwiatów co kilka tygodni.
Pytanie "jakie róże kwitną najdłużej" ma więc jedną konkretną odpowiedź: te, które zostały wyhodowane właśnie z myślą o powtarzaniu kwitnienia. Wśród nich znajdziemy róże rabatowe, okrywowe, a nawet niektóre pnące i parkowe. Kluczowe jest jednak to, żeby przy zakupie zwrócić uwagę na informację o powtarzaniu kwitnienia — nie wszystkie odmiany w tych grupach są remontantkami.
Odmiany z certyfikatem ADR (Allgemeine Deutsche Rosenneuheitenprüfung) to często niezawodny wybór — są testowane m.in. pod kątem zdrowotności i długości kwitnienia, bez nadmiernego chemicznego wspomagania.
Marzy nam się ogród, w którym róże kwitną nieprzerwanie od wiosny do jesieni — i powiem szczerze, że to marzenie jest w zasięgu ręki, pod warunkiem że wybierzemy mądrze. Róże do ogrodu długo kwitnące to dziś naprawdę szerokie spektrum odmian, a nowoczesne hodowle z Niemiec, Francji i Danii dają nam dostęp do krzewów, które potrafią zakwitać wyjątkowo regularnie.
Oczywiście "cały sezon" to pewne uproszczenie — żadna róża nie kwitnie bez przerwy przez sześć miesięcy. W praktyce chodzi o odmiany, które po pierwszym, zwykle najbardziej obfitym kwitnieniu (maj–czerwiec), dość szybko się regenerują i tworzą kolejne fale kwiatów: w lipcu, sierpniu, a nierzadko jeszcze w październiku.
Żeby tę ciągłość uzyskać, kilka rzeczy naprawdę robi różnicę:
• regularne usuwanie przekwitłych kwiatostanów — im szybciej to zrobimy, tym szybciej krzew wypuści nowe pąki
• odpowiednie nawożenie, szczególnie po pierwszym kwitnieniu — krzew, który się "wyżył", potrzebuje paliwa na kolejną rundę
• właściwe podlewanie — stres wodny potrafi skutecznie zahamować kolejne kwitnienie
Najpiękniejsze róże pachnące długo kwitnące to dla mnie osobne rozdanie — bo połączenie intensywnego aromatu z powtarzaniem kwitnienia to już prawdziwy ogrodniczy jackpot. Polecam tu szczególnie odmiany z grupy Austina (tzw. angielskie róże), które łączą urok starych róż z nowoczesnymi właściwościami powtarzania kwitnienia.
Gdyby ktoś spytał mnie, które róże polecam jako "pierwszą różę do ogrodu", bez wahania powiedziałbym: rabatowe. Albo inaczej — floribundy. To właśnie one zapracowały na swoją popularność przede wszystkim przez nieprzerwane, obfite kwitnienie przez cały sezon.
Róże rabatowe długo kwitnące tworzą skupiska wielu mniejszych kwiatów na jednym pędzie i właśnie w tym tkwi ich siła — zanim jeden kwiatostan przekwitnie, obok już formuje się kolejny. Efekt jest taki, że krzew praktycznie przez cały czas ma coś do pokazania.
Do moich sprawdzonych faworytów należą:
• 'The Fairy' — niezawodna, różowa, mnóstwo drobnych kwiatów, kwitnie aż do listopada
• 'Knock Out' — seria uwielbiana w Ameryce, u nas też świetnie się sprawdza, wyjątkowo zdrowa
• 'Iceberg' — klasyk w bieli, kwitnie długo i obficie, jeden z najchętniej sadzonych floribundów na świecie
• 'Easy Elegance' — wyjątkowo mrozoodporna seria, praktycznie bezproblemowa
• 'Bonica' — różowa, wytrzymała, kwitnie od czerwca do przymrozków
Róże rabatowe sprawdzają się zarówno na rabatach mieszanych, jak i w monokulturowych nasadzeniach. Są też wdzięcznym materiałem do żywopłotów i posadzone w grupach robią naprawdę duże wrażenie.
To moja prywatna miłość jeśli chodzi o róże, bo róże okrywowe długo kwitnące to jeden z najwdzięczniejszych elementów, jakie można wpuścić do ogrodu. Posadzone w grupie tworzą gęste skupiska pokryte kwiatami — i do tego są nadzwyczaj odporne na uszkodzenia i choroby.
Róże niskie długo kwitnące z tej grupy to idealne rozwiązanie wszędzie tam, gdzie potrzebujemy efektownego pokrycia terenu: skarpy, powierzchnie pod drzewami, przedogródki, obrzeża chodników. Mają jeszcze jedną zaletę — chwasty pod nimi praktycznie nie mają szans.
Odmiany, które mogę polecić z czystym sumieniem:
• 'Flower Carpet' — dostępna w kilku kolorach, kwitnie od maja do listopada, wyjątkowo zdrowa
• 'Heidetraum' — różowa, płożąca, bardzo mrozoodporna
• 'Palmengarten Frankfurt' — ciepłoróżowa, bardzo obfite kwitnienie
• 'Lovely Fairy' — podobna do 'The Fairy', ale bardziej okrywowa
Tu muszę być uczciwy: róże pnące długo kwitnące to trochę węższa kategoria niż mogłoby się wydawać. Część klasycznych pnących kwitnie tylko raz w sezonie — za to spektakularnie i obficie. Taką jednorazową królową jest np. 'Veilchenblau' (fioletowa, historyczna, niepowtarzalna) czy 'Flammentanz' (ognistoczerwona, efektowna do bólu). Jeśli jednak zależy Ci na powtarzającym kwitnieniu na altanie, pergoli czy ogrodzeniu, musisz szukać odmian remontantnych pnących — i tu zaskoczenie: jest ich wcale niemało.
Do moich faworytów w tej kategorii należą:
• 'New Dawn' — legenda i klasyk, bladoróżowa, intensywnie pachnąca, kwitnie od czerwca aż do mrozów (ciekawostka: była to pierwsza opatentowana roślina na świecie właśnie ze względu na niezwykłe, powtarzające kwitnienie)
• 'Aloha' — intensywnie różowa, pachnąca, powtarza kwitnienie dość dobrze
• 'Repetita' i 'Repetita Purple' — jak sama nazwa wskazuje, powtarzają kwitnienie
• 'Bajazzo' — czerwony, nadaje się na ogrodzenia
• 'Joseph's Coat' — wielokolorowy, taka swego rodzaju ciekawostka wizualna
• 'Laguna' — róża z certyfikatem ADR, intensywnie pachnąca
Kluczową sprawą przy różach pnących jest prowadzenie pędów poziomo lub w łuk — wtedy zakwitają wzdłuż całej długości pędu, a nie tylko na wierzchołkach. Ten jeden trik potrafi diametralnie zmienić obfitość kwitnienia.
Jeśli zależy Ci na pięknym pionowym akcencie i jednorazowe kwitnienie Ci nie przeszkadza — wybierz co tylko chcesz, bo efekt i tak będzie zachwycający. Jeśli jednak chcesz mieć kwiaty przez cały sezon — szukaj konkretnie odmian z opisem "powtarzające" lub "remontantka".
Porady dotyczące samego trawnika po zimie zawarłem w poście: Jak pielęgnować trawnik po zimie?
Róże parkowe to trochę inny świat niż nowoczesne odmiany rabatowe czy okrywowe. To często krzewy o bardziej swobodnym pokroju, większe, bardziej naturalistyczne — i tutaj powtarzające kwitnienie bywa różne w zależności od odmiany.
Tradycyjne róże parkowe (jak Alba, Gallica, Centifolia) kwitną zazwyczaj raz, ale za to przez kilka tygodni intensywnie i bardzo aromatycznie. To niezapomniane widowisko — problem w tym, że krótkie. Dlatego jeśli marzy Ci się parkowa atmosfera, ale z dłuższym kwitnieniem, szukaj tzw. współczesnych róż parkowych — hybrydy, które łączą naturalny, swobodny pokrój z powtarzaniem kwitnienia.
Do polecanych tu zaliczam:
• 'Carefree Wonder' — różowo-biała, bardzo zdrowa, powtarza kwitnienie
• 'Robusta' — czerwony, kolczasty, świetny na żywopłot, powtarza kwitnienie całkiem dobrze
• 'Westerland' — pomarańczowo-morelowy, intensywnie pachnący, jeden z moich ulubieńców
• 'Elfe' — kremowo-zielonkawy, niemal seledynowy, jeden z najbardziej oryginalnych kolorów wśród róż; silnie rosnący, można prowadzić jako wysoki krzew lub pnącze • 'Lichtkönigin Lucia' — żółta, słoneczna, powtarza kwitnienie, bardzo zdrowa i wytrzymała
Parkowe róże warto sadzić z myślą o przestrzeni — potrzebują miejsca, żeby pokazać swój charakter. Ściśnięte między inne krzewy tracą urok i stają się podatne na choroby.
To pytanie, które zadaje mi prawie każdy, kto decyduje się na róże. I słusznie — bo sąsiedztwo roślin naprawdę ma znaczenie, nie tylko estetycznie, ale też praktycznie.
Oto rośliny, których ja bym nie sadził w bliskim towarzystwie róż:
• Orliki (Aquilegia) — podatne na mączniaka prawdziwego i mogą przenosić go na róże, szczególnie w wilgotne lata lepiej trzymać je z daleka
• Pomidory i ziemniaki (psiankowate) — mają wspólnych wrogów grzybowych z różami, bliskość zwiększa ryzyko chorób u obu stron
• Truskawki — podatne na te same patogeny glebowe co róże, ryzyko wzajemnego zarażania
• Drzewa i krzewy o płytkim systemie korzeniowym (np. tuje, żywotniki) — silna konkurencja korzeniowa i ograniczenie dostępu do wody oraz składników mineralnych
• Rośliny wymagające wilgotnego podłoża (np. hosty w pełnym słońcu, astilbe) — róże lubią umiarkowane podlewanie i dobrze przepuszczalną glebę, nadmiar wilgoci to prosta droga do czarnej plamistości
• Inne róże w zbyt bliskim sąsiedztwie — brzmi paradoksalnie, ale róże sadzone zbyt gęsto nie mają właściwej cyrkulacji powietrza, co błyskawicznie prowadzi do chorób grzybowych
Natomiast doskonałymi towarzyszami róż są lawenda (odstrasza mszyce, pachnąca, suszy się podobnie), szałwia, kocimiętka oraz goździki ogrodowe — które ładnie wypełniają przestrzeń między krzewami i dobrze uzupełniają ich wymagania.
1. Czy różom długo kwitnącym potrzeba specjalnej gleby?
Nie "specjalnej", ale dobrej jakościowo— to różnica. Róże najlepiej rosną w glebie żyznej, próchniczej, o pH między 6,0 a 6,5. Jeśli gleba w ogrodzie jest ciężka i gliniasta, warto ją rozluźnić piaskiem i kompostem przed sadzeniem. Na glebach piaszczystych z kolei trzeba liczyć się z częstszym podlewaniem i nawożeniem, bo składniki szybko się wypłukują. Warto też zainwestować w ściółkę — kora czy kompost na powierzchni gruntu utrzymuje wilgoć i stopniowo wzbogaca glebę.
2. Kiedy najlepiej sadzić róże, żeby jak najszybciej zaczęły kwitnąć?
Róże pojemnikowe możemy sadzić praktycznie przez cały sezon wegetacyjny — od wiosny do jesieni. Jednak z mojego doświadczenia najlepsze efekty daje sadzenie jesienne (wrzesień– październik), bo krzew ma czas zakorzenić się przed zimą i następny sezon zaczyna z dobrym startem. Przy sadzeniu wiosennym (kwiecień–maj) często zdarza się, że pierwsza fala kwitnienia jest słabsza — krzak jeszcze się urządza. Ale i tak zakwitnie.
3. Czy warto przycinać róże w środku lata, żeby pobudzić kolejne kwitnienie?
Tak, ale z głową. Po pierwszym, głównym kwitnieniu warto usunąć przekwitnięte kwiatostany i lekko przyciąć pędy — nie za mocno, żeby krzew nie tracił zbyt wiele energii naraz. To tzw. letnie prześwietlanie. Mocne przycinanie (jak wiosenne) wykonujemy tylko raz w roku. Latem chodzi głównie o przycięcie uschniętych kwiatów i i usuwanie chorych lub krzyżujących się pędów, które ograniczają przewietrzanie.
4. Jak zabezpieczyć róże na zimę?
Wbrew pozorom nowoczesne odmiany, szczególnie z certyfikatem ADR, są dość mrozoodporne. Mimo to warto je zabezpieczyć — kopczykiem z ziemi lub kompostu u nasady krzewu (ok. 20–30 cm), a pędy pnące owinąć agrowłókniną. Przycinanie zimowe odkładamy na wiosnę — pędy, które zostają nad ziemią przez zimę, dodatkowo chronią nasadę. Wiosna pokaże, co przeżyło — wtedy tniemy na żywy pąk.
5. Czy długo kwitnące róże nadają się do doniczek na balkonie lub tarasie?
Jak najbardziej — ale doniczka musi być odpowiednio duża (minimum 30–40 litrów dla jednego krzewu) i z dobrym drenażem. W pojemnikach szczególnie dobrze sprawdzają się miniaturowe odmiany róż — jak choćby popularne Kordana® (te małe, barwne krzaczki, które znajdziemy w marketach), niektóre odmiany okrywowe oraz niskie floribundy. Pamiętajmy, że rośliny w doniczkach szybciej wysychają i wymagają regularniejszego nawożenia — co 2 tygodnie w sezonie to minimum. Na zimę doniczkę najlepiej przenieść w osłonięte miejsce lub dobrze ją zaizolować, bo korzeń w pojemniku jest bardziej narażony na mróz niż w gruncie.
